Institucioni i vetëm unikal me këto karakteristika e destinacione, që është përpje¬kur të plotësojë kërkesat e nevojat shpirtërore të shoqërisë civile të kësaj treve, e ngritur qysh para 50 e ca vjet me parë, është godina e Teatrit “A.Z. Cajupi” në qytetin me Juglindor të Shqipërisë dhe Evropës në Korçë, e cila mund të shërbejë plotësisht në realizimin me dinjitet të  veprimtarive artistike e kulturore, e cila i shkon për shtat shume mirë jo vetëm komunitetit korçar, por edhe qytetit edhe trevës juglindore të Shqipërisë.

Si teatër profesionist, ka mbi 50-vjet që është krijuar  si nevojë e domos¬doshme e kërkesave shpirtërore të komu¬nitetit me Vendim të Këshillit të Ministrave të Republikës së Shqipërisë. Pas dhjete vjet u krijua edhe Teatri i estradës e më pas dhe ai i kukullave për fëmijë.

FOTO TE SHFAQJEVE NE VITE

Aktivitetin  e  tij   artistik    Teatri „A.Z.Cajupi“    e filloi  me  një  bërthamë      prej 10 aktorësh    profesionistë    dhe  15  aktorë  amatorë    që punonin  si  gjysmë  profesionistë.  Artistët u  zgjodhën ndër  më të  mirët  e  grupeve  amatore.
Përmbysja“  dramë  nga  Boris  Lavrinjev   është  drama  e  parë  e  vënë  në  skenë  nga  Teatri  profesionist me  drejtim  artistik  nga Regjisori  i parë  Sokrat Mio.

Gjatë gjithë jetës së vet Teatri i Korçës është shquar për një krijimtari cilësore e me nivel të lartë artistik. Në këtë teatër, përveç potencialit krijues artistik të aktorëve, kanë punuar edhe regjisorët më në zë në shkallë Republike, si Artisti i merituar Sokrat Mio – regjisori i parë shqiptar, i cili ka krijuar edhe Teatrin Popullor edhe atë të Shkodrës; Artisti i popullit Pirro Mani që vuri teatrin në baza profesionale; për rreth 7 vjet, regjisori i dëgjuar intelektual Mihallaq Luarasi; Kryeregjisori i Teatrit Popullor - Artisti i Popullit Pandi Stillu; Artisti i Merituar Dhimitër Orgocka, etj. Njëherazi,  në regjisurat  e këtyre artistëve kanë spikatur aktorët e mirënjohur korçare si Dhimitër Trajçe, Pandi Raidhi, Stavri Shkurti, Vangjel Grabocka, Thimi Filipi, Vani Trako, Dhorkë Orgocka, Dhimitra Mele, Valkë Caci, Spiro Karanxha,  Jani Riza, Llazi Serbo, Petrika Riza, e ata që debutojnë sot të cilët janë vlerësuar e shquar me interpretimet e tyre në skenë. Nuk mund të kuptohet filmi shqiptar pa kontributin e padiskutueshem te artistëve të teatrit të Korçës. Pra, i  ka  dhënë tonin jetës artistike të të gjithë vendit