Hipotezat për emrin e qytetit:
I. Krahina e Korçës ra nën sundimin e perandorit bullgar Boriz në vitin 853. Ai formoi në këtë zonë njësinë administrative të emërtuar “Kutmicevicë”, që në shqip do të thotë “Tokë e porsa pushtuar”. Forcat bullgare qëndruan në zonën tonë deri në vitin 1018, vit kur u larguan në shtetet e tjera të Ballkanit për të vazhduar pushtimet. Fjala “Korçë”, në sllavisht do të thotë “Dardhë e egër” (ose Goricë). Këtë emër qytetit tonë ia vunë bullgarët para vitit 1018. Edhe sot në disa gjuhë të ndryshme, emri i qytetit tonë shqiptohet në formën “Coritza” (Kóriza), fakt ky që e vërteton mjaft mirë këtë hiptotezë.
II. Nga regjistri i Korçës e i Përmetit i kryer në vitin 1431-1432 fill mbas pushtimit osman del se krahina e Korçës u përfshi në një vilajet me qendër në Korçë, të cilën turqit e quajtën “Gjorixhe”. Vetë Korça figuron si kështjellë e banuar me 26 shtëpi.
Mbi themelimin e Korçës
Për të ndriçuar plotësisht lashtësinë dhe zanafillën e Korçës dëshmitë arkeologjike dhe dokumentet historike janë të mangëta. Gjetjet e rastit, te zbuluara në kodrat Partizani dhe në dalje të qytetit në anën juglindore, që si kohë i përkasin antikitetit të vonë, dëshmojnë për ekzistencen e një qendre të banuar. Njoftimi më i hershëm i shkruar mbi ekzistencen e qytetit të Korçës vjen nga kronika mbi historinë dhe gjeneologjinë e familjes së madhe feudale shqiptare të Muzakajve, shkruar nga Gjon Muzaka me 1510. Shkruesi kur numëron zotërimet e Andre Muzakës I, i cili arriti titullin Sebastokrator më 1280-1281 dhe u bë zot i një krahine të gjërë që shtrihej në të gjithë Shqipërinë Qendrore deri në lumin Vjosë në jug, me kryeqendër Beratin dhe që përfshintë ndërmjet të tjerave Myzeqenë, Tomoricën, Oparin,Devollin, Kosturin, përmend dhe Korçën, të cilën e cilëson qytet.
Për Korçën
Për një qytet ku bashkëjeton tradita me modernen, ku të rinjtë
realizojnë aspiratat e tyre për shkollim dhe punësim, ku të moshuarit
jetojnë ditë të bardha, një qytet që ka gjithmonë një dorë të zgjatur
për të nxjerrë nga vështirësia dhe ku problemi yt gjen një zgjidhje.
Pas një kthese ecim me vrull në një drejtim të ri për të kapur kohën e humbur dhe për të dalë në krye siç i ka hije Korçës.
Ky është identiteti ynë i ri.
Pozita Gjeografike
Pozita gjeografike: Qyteti i Korçës shtrihet ne pjesën juglindore te Shqipërisë dhe është qëndra e banuar më e madhe e pellgut me të njëjtin emër. Pellgu i Korçës ka një lartësi mesatare prej 850m mbi nivelin e detit, me gjërësi 16 km nga perëndimi në lindje dhe me gjatësi 35 km nga jugu në veri, dhe zë një sipërfaqe prej 300km2. Korça ka një pozite te favorshme gjeografike pasi ndodhet ne rrugët tregëtare që lidhin Shqipërinë me Maqedoninë (47km) dhe Greqinë (35km).
Moti dhe veshja
Korça karakterizohet nga një klimë pjesërisht mesdhetare malore dhe pjesërisht kontinentale, me dimër të ftohtë dhe verë të nxehtë e të thatë. Temperatura mesatare vjetore arrin deri në 10.6ºC. Muaji më i ftohtë është janari dhe muaji më i nxehtë është gushti. Muaji më i lagësht është nëntori me reshje shiu mesatarisht 104 milimetra ndërsa sasia mesatare vjetore e reshjeve arrin në 720 milimetra. Karakterizohet nga disa erëra lokale si Voskopojarja, erë jug-perëndimore, Morava, Devollka etj.
Në stinën e dimrit përgatituni të visheni trashë pasi dimri në Korçë është i ftohtë me erë dhe me rreshje bore që e bën qytetin ideal për sporte dimërore. Ndërsa në verë vishuni hollë pasi vera është e ngrohtë dhe e thatë.
Koha më e përshtatshme për të ardhur
Të katërta stinët kanë bukurinë e vet për një udhëtim në Korçë, por stina më e bukur do të ishte dimri ku Korça të ofron një panoramë të mrekullueshme të qytetit nën petkun e bardhë. Interesante do të ishte Korça edhe në stinën e vjeshtës ku përveç se do të shijoni bukuritë e qytetit do të keni mundësinë të provoni frutat e mrekullueshme të zonës. Për të gjithë ata që preferojnë klimën malore, në verën e nxehtë, Korça dhe rrethinat e saj do t’ju ofrojnë freskinë, ajrin e pastër dhe një natyrë të mrekullueshme. Momenti tjetër shumë interesant janë ditët e festave si Pashkët, Krishtlindjet apo Karnavalet ku do të gjeni një atmosferë festive mbresëlënëse korçare.
Mbi themelimin e Korçës
Për të ndriçuar plotësisht lashtësinë dhe zanafillën e Korçës dëshmitë
arkeologjike dhe dokumentet historike bazohen tek gjetjet e rastit, të
zbuluara në kodrat Partizani dhe në dalje të qytetit në anën
juglindore, që si kohë i përkasin antikitetit të vonë dhe dëshmojnë për
ekzistencën e një qendre të banuar.
Njoftimi më i hershëm i shkruar mbi ekzistencën e qytetit të Korçës
vjen nga kronika mbi historinë dhe gjenealogjinë e familjes së madhe
feudale shqiptare të Muzakajve, shkruar nga Gjon Muzaka me 1510.
Shkruesi kur numëron zotërimet e Andre Muzakës I, i cili arriti
titullin Sebastokrator më 1280-1281 dhe u bë zot i një krahine të gjerë
që shtrihej në të gjithë Shqipërinë Qendrore deri në lumin Vjosë në
jug, me kryeqendër Beratin dhe që përfshinte ndërmjet të tjerave
Myzeqenë, Tomoricën, Oparin, Devollin, Kosturin, përmend dhe Korçën, të
cilën e cilëson qytet.
Të dhëna Demografike
Popullsia
Popullsia e qytetit të Korçës numëron rreth 86 176 banorë, me një ndarje pothuajse të njëjtë të femrave dhe meshkujve (sipas të dhënave statistikore të vitit 2007). Në një analizë të vitit 2004, vihet re që numri i popullsisë “hyrëse” në qytet është më i madh se ai i popullsisë “dalëse”. Kjo tregon për një tendencë shtimi të qytetit, me gjithë rënien e menjëhershme që pësoi pas vitit 1990 prej migrimit brenda vendit dhe emigrimit jashtë shtetit të një numri të konsiderueshëm banorësh të qytetit, si dhe për shkak te studenteve, te cilët pas perfundimit te studimeve kane pasur tendence te ushtrojnë profesionin e tyre ne vendin apo qytetin ku kane ndjekur studimet e tyre. Përveç kombësisë shqiptare popullsia në qytet dhe rreth tij është pak e përzier me vllehë, sllavë dhe rumune.
Themistokli Gërmenji
Lindi në Korçë në vitin 1871. Mërgoi në Rumani në 1892 dhe kthehet në atdhe duke u bërë aktivist në lëvizjen kombëtare. Në 1912 u vu në krye të një çete luftëtarësh që vepronte në krahinat e Korçës kundër pushtuesve osmanë.
Në fillim të vitit 1916 organizoi forca të armatosura për çlirimin e krahinës së Korçës dhe të gjithë Shqipërisë së jugut nga pushtuesit grekë duke shfrytëzuar për këtë kontradiktat ndërmjet Francës dhe Greqisë për bashkërendimin në “Armatën e Lindjes” të Francës, që ishte dislokuar në Korçë.
Ai luajti rol të rëndësishëm në nënshkrimin e protokollit shqiptaro-francez më 10 dhjetor 1916 në shpalljen e krahinës “autonome të Korçës”- Republika e Korçës, që për Themistokli Gërmenjin ishte pjesë e pandarë e territorit kombëtar. Ishin pikërisht këto qëndrime të tij që i nxitën armiqtë në thurjen e një kurthi kundër tij duke improvizuar një gjyq që e çoi në pushkatim në Selanik.
Iljaz Bej Mirahori
Iljaz bej Mirahori i ka shërbyer Perandorisë Osmane në periudhën e sundimit të Sulltan Bajazitit të dytë, i cili i dha gradën “lale” dhe titullin “profesor i dinastisë osmane” të asaj kohe. Iljazi u martua me të bijën e sulltan Bajazitit të dytë me të cilën pati tre djem.
Më pas Iljaz bej Mirahori u zhvendos në Shqipëri në trevën e Korçës, ku me nënshkrimin e katër fermanëve nga ana e Sulltan Bajazitit të dytë, i fal disa fshatra si: Panaritin, Treskën, Trebickën, Katundin, Drenovën, Boboshticën dhe Vithkuqin. Duke bërë martesë me vajzën e sulltanit, ky i fundit bën shkëmbimin e Panaritit me Leshnjën, dhe Vithkuqit me Korçën, që në atë kohë quhej Peshkëpi. Ai jetoi gati 70 vjetët e jetës së tij në Korçë. Iljaz bej Mirahori ndërtoi xhaminë e Korçës rreth vitit 1496, më pas ndërtoi medresenë, shkollën afër saj, hanet dhe hodhi hapat e para të tregut, d.m.th ndërtoi Pazarin e Korçës.
Historiku i qytetit
Faqja e 1 nga 2 faqe 
